Jedno z najstarszych miast regionu, położone na lessowym wzgórzu w sercu ziemi sandomierskiej. Zachowało średniowieczny układ urbanistyczny, romańską kolegiatę św. Marcina oraz słynne podziemia biegnące pod rynkiem. Kameralny charakter i historia sięgająca XII wieku czynią Opatów atrakcyjnym miejscem do spokojnego zwiedzania i odkrywania okolicznych zabytków. Kolegiata św. Marcina to jeden z najcenniejszych zabytków romańskich w Polsce, wzniesiony w XII wieku z ciosów piaskowca. Monumentalna bryła z dwiema wieżami oraz wnętrze noszące ślady kolejnych epok świadczą o wielowiekowym znaczeniu świątyni jako ważnego ośrodka religijnego i kulturalnego. Brama Warszawska, jedyna zachowana brama miejska, jest pozostałością XVI-wiecznych murów obronnych i jednym z najbardziej rozpoznawalnych symboli miasta. Z Opatowem związany był Krzysztof Szydłowiecki, kanclerz wielki koronny i wybitny mecenas, dzięki któremu miasto zostało ufortyfikowane, a kolegiata rozbudowana i uposażona, zyskując swoją rangę i reprezentacyjny charakter.